Wat het kasboek zelf uitrekent

Je contante omzet, je contante fooi en je beginkas hoef je niet in te voeren — die volgen uit de bonnen en uit de vorige afsluiting. Wat je wél zelf invult, en hoe "Verwacht in kas" is opgebouwd.

Wanneer gebruik je dit

Je telt de kas en het bedrag klopt niet met wat Morris verwacht, of je vraagt je af waarom je contante omzet nergens als kasboekregel te vinden is.

Wat je niet invoert

Contante omzet en contante fooi staan nooit als regel in je kasboek. Ze worden bij elke weergave opnieuw uit de bonnen berekend: alle afgerekende bonnen van die servicedag waarvan de betaalmethode contant is, met hun bedrag en hun fooi.

Dat is met opzet zo. Zou je ze ook nog met de hand invoeren, dan stonden ze er dubbel in en klopte je kas nooit meer. Wat er dus wél in je kasboek staat, is alleen wat de kassa niet uit zichzelf kan weten: beginkas, uitgaven, stortingen, fooi die uit de kas is gehaald, tellingen, wat er bij het afsluiten is afgestort, en een kas- of pinoverschot dat bij het afsluiten als fooi is geboekt.

De beginkas volgt vanzelf uit de vorige afsluiting. Morris zoekt de meest recente eerdere servicedag waarop de kas geteld is, en neemt dat getelde bedrag over als beginkas van vandaag, min wat er bij die afsluiting is afgestort naar de bank of de kluis. Zonder afstorting gaat de kas één op één de volgende dag in.

Vul je zelf een beginkasregel in, dan wint die: dan gebruikt Morris jouw bedrag en kijkt hij niet meer terug.

Hoe "Verwacht in kas" is opgebouwd

beginkas + contante omzet + contante fooi + stortingen − uitgaven − fooi uit kas

Bij contante fooi telt ook de fooi die de bediening met Fooi toevoegen zonder bon in de la deed. Die staat niet als losse regel in je kasboek. Zie Fooi toevoegen in de la.

Meer is het niet. Alle zes de posten staan boven de rekensom in het paneel, dus je kunt altijd terugzien waar het bedrag vandaan komt.

Eén post komt er pas bij het afsluiten bij: fooi uit kasoverschot. Boek je bij de dagafsluiting een overschot als fooi, dan telt dat bedrag bij de verwachte kas op. Het geld lag al in de la, dus de verwachting stijgt mee en het kasverschil is nul. Zie Een kasoverschot als fooi boeken.

Twee dingen tellen niet mee in de verwachte kas. Een pinoverschot dat je als fooi boekt staat op de bank, niet in de la. En wat je bij het afsluiten afstort haal je er pas ná het tellen uit: het gaat van de beginkas van de volgende dag af, niet van de verwachte kas van vandaag.

Stortingen zijn wisselgeld dat je in de kas legt. Uitgaven is alles wat eruit gaat: een contante inkoop, een afstorting naar de bank. Bij allebei is een reden verplicht — een bedrag zonder reden wordt geweigerd.

Fooi uit kas is fooi die je contant uit de la haalt voor het team. Contante fooi telt mee in de verwachte kas tot je boekt dat hij eruit is; pas dan gaat het bedrag eraf. Een reden hoeft daar niet bij. Keer je ook de gepinde fooi contant uit, boek dan het hele bedrag dat uit de la gaat.

Verdeel je de fooi onder je team (Fooi verdelen onder Instellingen › Kassa), dan boek je dit niet zelf. De keuze staat dan niet in het kasboek; Morris boekt Fooi uit kas bij het uitbetalen onder Personeel › Fooi. Zie Fooi uitbetalen en uit de kassa halen.

Het verwachte PIN-totaal

Dat is de PIN-omzet plus de fooi die op pin binnenkwam. De betaalterminal heeft die fooi immers ook verwerkt; hij weet niet dat een deel van het bedrag fooi was.

Vergelijk je terminaltotaal dus niet met alleen je PIN-omzet — dan lijkt er altijd te veel op de terminal te staan. Het bedrag dat Morris verwacht staat bij het invulveld van het PIN-terminaltotaal.

Wat er bij het afsluiten wordt vastgelegd

Heb je Als fooi boeken aangezet bij een overschot, dan boekt Morris eerst dat overschot als kasboekregel, met de tekst Kasoverschot als fooi bij dagafsluiting. De momentopname hieronder is van ná die boeking.

Verder gebeuren er bij het afsluiten twee dingen die je niet ziet gebeuren:

1. De kastelling wordt ook als kasboekregel weggeschreven, met het Z-nummer erbij: Kastelling bij dagafsluiting Z7. Zo staat de telling niet alleen bij de afsluiting, maar ook in de doorlopende reeks van je kasboek — en is hij morgen de beginkas. Heb je iets ingevuld bij Afgestort, dan komt ook dat als kasboekregel erbij (Afstorting bij dagafsluiting Z7) en is de beginkas van morgen de telling min dat bedrag.
2. Er wordt een momentopname bewaard van alle verwachte totalen: de omzet, de omzet per betaalmethode, de BTW-splitsing, de hele kasberekening, de fooi van de dag met wat er nog uit te keren was, en het verwachte PIN-bedrag. Die momentopname verandert daarna nooit meer.

Die tweede is belangrijker dan hij klinkt. Rapporten worden altijd opnieuw berekend uit de bonnen die er op dat moment zijn. De momentopname niet: die laat zien waar je die avond op afgetekend hebt. Komt er later een correctie bij, dan verandert je rapport wel en je Z-rapport niet — en het verschil is dan te verklaren in plaats van te raden.

De afsluiting gaat als geheel ook mee in het kassajournaal.

Let op

• Na het afsluiten kun je niets meer aan het kasboek van die dag toevoegen. Elke poging wordt geweigerd met Deze dag is al afgesloten. Boek het op de eerstvolgende open dag, en zet in de reden om welke dag het ging.
• Alleen de laatste telling van een dag telt. Tel je twee keer, dan rekent Morris met de laatste.
• Een kasverschil boven de limiet vraagt om een toelichting. Standaard ligt die grens op vijf euro. Kom je daarboven en laat je de opmerking leeg, dan wordt de afsluiting geweigerd tot je iets invult. Wat je daar schrijft, staat er over een jaar nog. Een overschot dat je als fooi boekt, is geen kasverschil meer en vraagt dus geen toelichting.
• Bedragen zijn nooit negatief. Een uitgave voer je in als een positief bedrag onder Uitgave; een minteken wordt geweigerd. Het maximum per regel is honderdduizend euro.
• Staat het kasboek uit, dan verdwijnt de hele kasregel uit het afsluitingspaneel en uit de exports. De contante omzet blijft dan gewoon in je omzetcijfers staan; alleen het tellen eromheen valt weg.
• De contante omzet wordt herkend aan de naam van de betaalmethode, ongeacht hoofdletters of spaties eromheen. Als contant tellen mee: contant, contanten, cash, kas en kasgeld. Als pin: pin, pinnen, pinbetaling, debit, maestro en betaalautomaat. Noem je je contante methode iets anders — bijvoorbeeld briefjes — dan valt die omzet buiten je kasboek terwijl hij wél in je omzetcijfers staat, en zie je elke dag een kasverschil ter grootte van die omzet. Houd je betaalmethodes dus bij een van deze namen.

Meer over Kassa op morris-horeca.nl.

Bijgewerkt op 4 oktober 2026