De BTW-tarieven instellen

Je lage, hoge en standaardtarief vastleggen, wat er met bestaande bonnen gebeurt als je een tarief wijzigt, en waar je de BTW-splitsing terugvindt.

Wanneer gebruik je dit

De BTW is het onderdeel van de kassa waar een fout je maanden achtervolgt: je merkt hem niet aan de bon, niet aan de kas en niet aan het dagrapport, maar pas bij de boekhouding. Lees dit artikel dus een keer helemaal voordat je een tarief aanraakt.

Waar de tarieven staan

Ga naar Instellingen › Kassa en zoek in het blok Financieel de groep BTW. Er staan drie velden.

Laag tarief — standaard 9 procent. Het horecatarief voor eten en logies.

Hoog tarief — standaard 21 procent. Voor alcoholhoudende dranken en de meeste non-food.

Standaard — standaard 9 procent. Achter dit veld staat een ? met de uitleg Wat een nieuw gerecht krijgt zolang je niets anders kiest.

Alle drie zijn getalvelden met stapjes van een tiende procent, zodat een tarief als 12,5 procent ook kan.

Wat elk van de drie precies doet

Laag tarief en Hoog tarief zijn geen berekening, maar een keuzelijst. Ze bepalen alleen wélke tarieven je per gerecht kunt kiezen op Keuken › Menukaart. Die keuzelijst bevat je lage tarief, je hoge tarief, en altijd ook 0% — voor gerechten die buiten de BTW vallen. Staan er beide op 9, dan heeft de keuzelijst maar twee regels.

Wijzig je hier het lage tarief van 9 naar 10, dan verandert er aan de gerechten op je kaart niets. Ze houden hun eigen tarief van 9 procent, en 10 procent komt er als extra keuze bij. Wil je dat je kaart meegaat, dan moet je die op Keuken › Menukaart gerecht voor gerecht omzetten.

Standaard is een terugvalwaarde, en hij grijpt op één plek in: bij een bonregel die zelf geen tarief bij zich draagt. Dat zijn bonnen van vóór het moment dat Morris het tarief per regel ging meeschrijven. Die worden in het rapport tegen dit tarief meegeteld en apart aangemerkt als aangenomen tarief.

Let op: de uitleg achter het vraagteken klopt niet helemaal. Een gerecht dat je nieuw aanmaakt en waarvan je het tarief nooit hebt gekozen, verschijnt op Keuken › Menukaart op 9 procent — een vaste waarde in de programmatuur, niet je instelling Standaard. Zet je Standaard op 21 en voeg je daarna een gerecht toe, dan staat dat gerecht dus toch op 9. Loop de BTW-kolom van je nieuwe gerechten dus zelf na.

De grenzen, en de valkuil bij 0

Alle drie de tarieven moeten tussen 0 en 99 procent liggen. Een hoger getal wordt bij het opslaan teruggebracht naar 99.

Nul procent kun je hier niet instellen. Vul je 0 in — of laat je het veld leeg — dan bewaart Morris niet 0, maar de standaardwaarde: 9 voor laag, 21 voor hoog, 9 voor Standaard. Dat gebeurt zonder melding; je ziet het pas doordat het veld na het opslaan is teruggesprongen.

Dat is geen probleem voor de praktijk: 0 procent zit sowieso altijd in de keuzelijst per gerecht, dus een nultarief-artikel kun je gewoon aanmaken. Alleen het instellen van 0 als laag of hoog tarief lukt niet.

Wat er gebeurt met bonnen die er al zijn

Dit is de vraag waar het om draait, en het antwoord is geruststellend:

Een tariefwijziging werkt niet terug. Op het moment dat een bonregel wordt aangeslagen, schrijft Morris het BTW-tarief van dat gerecht mee op de bon zelf. Elke regel draagt zijn eigen tarief. Verander je later het tarief van dat gerecht, of de tarieven in dit scherm, dan blijft de bon precies zoals hij was — ook in de rapporten die je er later over draait.

Vier dingen om er wel bij te weten:

• Een open bon houdt de regels die er al op staan. Zet je het tarief van een gerecht om terwijl er nog een tafel openstaat, dan houden de regels die al zijn aangeslagen het oude tarief, en krijgen regels die er daarna bij komen het nieuwe. Op één bon kan dus twee keer hetzelfde gerecht met een verschillend tarief staan.
• Een correctie op een oude bon krijgt het nieuwe tarief. Een manager die achteraf een bon corrigeert, boekt een tegenboeking met het tarief zoals dat op dat moment bij het gerecht staat — niet met het tarief van de oorspronkelijke bon.
• Bonnen van vóór de tariefregistratie volgen wél je instelling Standaard. Die regels dragen geen eigen tarief, dus zij worden altijd tegen het huidige standaardtarief herrekend. Wijzig je Standaard, dan verandert de BTW over die oude bonnen dus met terugwerkende kracht mee. In het rapport zie je hoeveel omzet dat betreft: de kolom Waarvan aangenomen tarief.
• Een dag die is afgesloten, blijft staan. Bij de dagafsluiting legt Morris de BTW-splitsing van die dag als momentopname vast bij het Z-rapport. Dat cijfer verandert niet meer, wat je daarna ook instelt.

Wat het tarief met een bedrag doet

De prijzen op je kaart zijn inclusief BTW — zo werkt het in de horeca. Het tarief dat je hier instelt, bepaalt dus niet wat de gast betaalt, maar hoe dat bedrag uiteenvalt in netto en BTW.

De rekenregel zelf, de afronding en wat een korting of een fooi ermee doet, staan in Hoe Morris BTW, korting en fooi uitrekent.

Waar je de BTW terugziet

In de dagafsluiting op de kassa — het venster op de iPad toont onder de omzet en de fooi een regel per tarief: BTW 9%, BTW 21%. In het dagafsluitpaneel op de kassapagina staat die uitsplitsing niet; daar staan alleen omzet, fooi en de betaalmethodes.

Op de kassapagina — wél in het blok BTW-splitsing van Rapporten & dagafsluiting, met per tarief het BTW-bedrag en het brutobedrag erbij. Zie Het paneel Rapporten en dagafsluiting lezen.

In de rapporten — op de kassapagina bij Rapporten & dagafsluiting kies je een periode en download je hem:

• Download CSV — per bon een regel, met per tarief twee kolommen: Bruto 9% en BTW 9%.
• Download Excel — met een apart tabblad BTW: per tarief het bruto-, netto- en BTW-bedrag, plus de kolom Waarvan aangenomen tarief.
• Print / PDF — met een kop BTW-splitsing en dezelfde vier kolommen. Staat er omzet in de kolom Aangenomen tarief, dan zet Morris eronder een regel dat die bonnen van vóór de BTW-registratie zijn en tegen het standaardtarief zijn meegeteld.

Let op

• De tarieven staan per vestiging. Twee vestigingen kunnen dus een verschillend laag tarief hebben — meestal is dat een fout, dus loop bij een tariefwijziging al je vestigingen langs.
• Wijzig een tarief bij voorkeur na de dagafsluiting, niet midden in de service. Dan staat er geen bon open die half het oude en half het nieuwe tarief draagt.
• Wijzig je de tarieven, wijzig dan ook je kaart. Het nieuwe tarief komt alleen in de keuzelijst; er gaat geen enkel gerecht vanzelf mee over.
• De BTW-splitsing zelf is niet uit te zetten: hij staat als BTW-splitsing bij de wettelijke plichten.

Bijgewerkt op 26 augustus 2026