Het kasboek, het kasverschil en de fooi instellen

De zes instellingen die bepalen wat je bij de dagafsluiting moet tellen, wanneer een kasverschil om een verklaring vraagt, hoeveel er na het afsluiten in de la blijft, en of fooi los van de omzet wordt bijgehouden.

Wanneer gebruik je dit

Deze zes instellingen staan op Instellingen › Kassa, in het blok Betalen en kas, onder Financieel, groep Kas. Tot 17 oktober 2026 stonden ze onder Instellingen › POS. Ze bepalen samen hoe streng de dagafsluiting is en of fooi in je omzet meetelt. Net als bij de BTW geldt: wat je hier verkeerd zet, merk je pas als de boekhouding niet klopt.

Kasboek bijhouden

Standaard aan. Achter het label staat de uitleg Volgt contant, pin en kasverschillen per dag.

Wat er zichtbaar verandert als je hem uitzet: het hele kasblok verdwijnt uit de dagafsluiting. Weg zijn de regels Beginkas, Contante omzet, Contante fooi, Stortingen, Uitgaven, Fooi uit kas en Verwacht in kas, én de regel eronder waarmee je een kasboekregel toevoegt (uitgave, storting, fooi uit kas of beginkas). Ook uit de rapporten in Excel en PDF verdwijnt het tabblad Kasboek. Het blok Fooi toont dan alleen de fooi van de dag: wat er nog uit te keren is, houdt Morris zonder kasboek niet bij. Een kasoverschot als fooi boeken kan dan ook niet.

Het veld Kas geteld blijft wel staan, maar het is dan nergens meer verplicht en er wordt geen kasverschil meer berekend. Wat je erin typt wordt bewaard als telling, meer niet. De afsluiting kan er dus ook niet meer op vastlopen.

Tot 26 augustus 2026 was dat anders: het verschil werd toen nog berekend tegen een verwacht bedrag dat nergens op het scherm stond, en het veld bleef verplicht heten. Wie zonder contant geld werkte, moest daarom ook Contant tellen verplicht uitzetten. Dat hoeft niet meer.

Contant tellen verplicht

Standaard aan. Uitleg: Start- en eindkas moeten geteld worden; het verschil wordt vastgelegd.

Wat er zichtbaar verandert: achter het label van het veld op de dagafsluiting staat — verplicht. Laat je het veld leeg en druk je op Dag afsluiten (Z-rapport), dan gaat het afsluiten niet door en verschijnt

Vul de getelde kas in

Zet je hem uit, dan verdwijnt het woord verplicht en mag je het veld leeglaten. Vul je het tóch in, dan wordt het verschil gewoon berekend en bewaard.

Elke kastelling die je bij een dagafsluiting invult, wordt bovendien als kasboekregel telling vastgelegd, met de tekst Kastelling bij dagafsluiting Z…. De volgende dag is dat bedrag automatisch je beginkas, tenzij je die dag zelf een beginkasregel invoert.

Verschil melden vanaf

Een bedrag in euro's. Standaard € 5,00, hoogstens € 999,99. Uitleg: Boven dit bedrag vraagt de dagafsluiting om een verklaring.

Wat er zichtbaar verandert: is het verschil tussen de getelde kas en de verwachte kas in absolute zin groter dan dit bedrag, én is het opmerkingenveld leeg, dan weigert Morris af te sluiten:

Kasverschil (-12.40 EUR) boven de limiet — licht het toe in de opmerking

Vul je een toelichting in, dan gaat het afsluiten door en staat die toelichting voor altijd bij die dag. Het gaat dus niet om een blokkade maar om een verplichte verklaring — precies wat een controleur later wil zien.

Eén uitzondering: boek je een overschot bij het afsluiten als fooi, dan is het kasverschil nul en vraagt Morris geen verklaring, hoe groot het overschot ook was. Zie Een kasoverschot als fooi boeken.

Hetzelfde bedrag bepaalt of het kasverschil in de afgesloten dag rood gekleurd wordt.

Nul kun je gewoon instellen, en dat is de scherpste stand: dan vraagt élk verschil dat niet precies nul is om een verklaring. Vul je het veld leeg, dan komt daar ook 0 uit — laat het dus niet per ongeluk leeg als je € 5,00 wilt houden.

Tot 26 augustus 2026 werd een ingevulde nul stilzwijgend vervangen door € 5,00; de omweg van één cent (0,01) is daarmee niet meer nodig.

Een bedrag boven € 999,99 wordt bij het opslaan teruggebracht naar € 999,99.

Vast bedrag in de kas

Een bedrag in euro's. Standaard leeg. Uitleg: Wat er na de dagafsluiting als wisselgeld in de la blijft, bijvoorbeeld 200 euro.

Wat er zichtbaar verandert: vul je bijvoorbeeld 200 in, dan staat bij het afsluiten het veld Afgestort naar bank of kluis (EUR) al ingevuld zodra iemand Kas geteld invult, met alles wat er boven € 200,00 geteld is. Tel je € 428,00, dan staat er 228,00, en eronder € 200,00 blijft in kas, de beginkas van morgen. Onder het veld staat Vooraf ingevuld: alles boven € 200,00; op de iPad staat achter het label — € 200,00 blijft in de la.

• Tel je € 200,00 of minder, dan blijft het veld leeg: er valt niets af te storten.
• Verandert de telling, dan schuift het bedrag mee. Typ of wis je zelf iets bij Afgestort, dan laat Morris dat staan.
• Morris boekt niets vanzelf. De afstorting telt pas bij Dag afsluiten (Z-rapport), met het bedrag dat dan in het veld staat.
• Nul betekent: alles afstorten. Leeg betekent: niets vooraf invullen.
• Staat Kasboek bijhouden uit, dan is er geen veld Afgestort en doet deze instelling niets.

Pin vergelijken

Standaard aan. Uitleg: Zet het totaal van de betaalterminal naast dat van de kassa.

Wat er zichtbaar verandert: op de dagafsluiting staat het veld PIN-terminaltotaal (EUR) met erachter — verplicht en het verwachte bedrag. Laat je het leeg, dan komt

Vul het totaal van de betaalterminal in

Zet je hem uit, dan vervalt het woord verplicht en mag het veld leeg blijven. Vul je het toch in, dan wordt het verschil berekend en bewaard. Een pinverschil dat niet nul is, staat rood in de afgesloten dag — maar het houdt het afsluiten nooit tegen, hoe groot het ook is.

Het verwachte pinbedrag is de omzet plus de fooi van alle bonnen die zijn afgerekend met een pinmethode. Morris herkent daarvoor een vaste lijst namen: pin, pinnen, pinbetaling, debit, maestro en betaalautomaat (hoofdletters maken niet uit). Noem je je methode iets wat daar niet in staat — Kaart, Terminal 2 — dan telt die omzet niet mee in de vergelijking. Zie Standaard opmerkingen en betaalmethodes.

Fooi apart bijhouden

Standaard aan. Uitleg: Fooi telt dan niet mee in de omzet.

Dit is een geldinstelling, dus precies:

Aan. In het afrekenvenster op de kassa staat een veld Fooi (EUR). Wat je team daar invult, wordt op de bon vastgelegd in een eigen veld, náást het bontotaal. De fooi zit dus niet in je omzet, niet in de BTW-splitsing en niet in het bedrag waarover korting wordt gerekend. Je ziet hem als eigen regel terug:

• in de dagafsluiting in een eigen blok Fooi: de fooi van de dag, hoeveel daarvan contant en gepind is, en wat er nog uit te keren is. Contante fooi staat ook als Contante fooi in het kasblok;
• in het verwachte kasbedrag: contante fooi telt wél mee met wat er in de lade hoort te zitten, tot je boekt dat de fooi eruit is. Dat doe je met de kasboekregel Fooi uit kas; zie De dag afsluiten en het kasboek bijhouden. Verdeel je de fooi onder je team, dan boekt Morris die regel bij het uitbetalen onder Personeel › Fooi;
• in het verwachte pinbedrag: gepinde fooi telt mee met de terminal;
• in elk rapport, met in Excel een eigen tabblad Fooien per medewerker;
• op het Z-rapport, waar de fooi van de hele dag als apart bedrag wordt vastgelegd.

Uit. Het veld Fooi (EUR) verdwijnt uit het afrekenvenster. Wordt er via een andere weg toch een fooibedrag meegestuurd, dan gooit Morris het weg: er komt een nul op de bon te staan. Ook de contante fooi telt dan niet meer mee in het verwachte kasbedrag, en het blok Fooi en de keuze Fooi uit kas verdwijnen uit de dagafsluiting. Een kasoverschot als fooi boeken werkt dan niet meer.

Uitzetten werkt niet terug. Fooi die al op oude bonnen staat, blijft daar staan en blijft in de rapporten over die periode meetellen. Zet je hem later weer aan, dan wordt vanaf dat moment weer opnieuw geteld — de tussenliggende periode blijft leeg.

Draai je fooi via een aparte pot of via de loonadministratie, dan is uitzetten prima. Wil je dat je afsluiting elke dag klopt met wat er in de lade zit, laat hem dan aan: anders zit de contante fooi wél in de lade maar niet in het verwachte bedrag, en zie je elke dag een positief kasverschil.

De fooiblokken op dezelfde pagina

Twee instellingen over fooi staan niet in dit blok, maar lager op dezelfde pagina Instellingen › Kassa, elk in een eigen blok. Tot 17 oktober 2026 stonden ze onder een eigen kopje Fooi.

• Kas- of pinoverschot als fooi boeken, in het blok Overschot als fooi. Standaard uit. Aan: zit er bij het afsluiten meer in de la dan verwacht, of geeft de betaalautomaat meer aan dan verwacht, dan kun je dat overschot met Als fooi boeken als fooi boeken in plaats van als verschil. Werkt alleen met Kasboek bijhouden en Fooi apart bijhouden aan. Zie Een kasoverschot als fooi boeken.
• Fooi verdelen, in het blok met dezelfde naam. Standaard uit. Aan: Morris rekent na elke periode uit wat iedere medewerker krijgt. De fooipot in de dagafsluiting telt dan vanaf het begin van de eerste periode, en de keuze Fooi uit kas (personeel) verdwijnt uit het kasboek: uitbetalen gaat dan via Personeel › Fooi. Zie Fooi verdelen instellen.

Let op

• Alle vijf staan per vestiging en bewaren vanzelf bij wijzigen of zodra je het veld verlaat. De pop-up Opgeslagen bevestigt dat het gelukt is.
• De dagafsluiting rekent met de servicedag: die loopt van 06:00 tot 06:00. Een bon van half één 's nachts hoort dus bij de avond ervoor.
• Een dag die is afgesloten, kan niet opnieuw worden afgesloten en accepteert geen kasboekregels meer.
• Een dag afsluiten lukt alleen als er geen open bonnen meer staan — ook niet van eerdere dagen. Morris noemt die bonnen dan bij naam.

Meer over Kassa op morris-horeca.nl.

Bijgewerkt op 4 oktober 2026