Het kasboek, het kasverschil en de fooi instellen

De vijf instellingen die bepalen wat je bij de dagafsluiting moet tellen, wanneer een kasverschil om een verklaring vraagt, en of fooi los van de omzet wordt bijgehouden.

Wanneer gebruik je dit

Deze vijf schakelaars staan op Instellingen › Kassa in het blok Financieel, groep Kas. Ze bepalen samen hoe streng de dagafsluiting is en of fooi in je omzet meetelt. Net als bij de BTW geldt: wat je hier verkeerd zet, merk je pas als de boekhouding niet klopt.

Kasboek bijhouden

Standaard aan. Achter het label staat de uitleg Volgt contant, pin en kasverschillen per dag.

Wat er zichtbaar verandert als je hem uitzet: het hele kasblok verdwijnt uit de dagafsluiting. Weg zijn de regels Beginkas, Contante omzet, Contante fooi, Stortingen, Uitgaven en Verwacht in kas, én de regel eronder waarmee je een kasboekregel toevoegt (uitgave, storting of beginkas). Ook uit de rapporten in Excel en PDF verdwijnt het tabblad Kasboek.

Maar het veld Kas geteld blijft staan, en het verwachte kasbedrag wordt nog steeds uitgerekend. Tel je dan iets in, dan berekent Morris het verschil nog altijd tegen dat verwachte bedrag — je ziet alleen niet meer waar dat bedrag vandaan komt. Werk je zonder contant geld, zet dan ook Contant tellen verplicht uit.

Contant tellen verplicht

Standaard aan. Uitleg: Start- en eindkas moeten geteld worden; het verschil wordt vastgelegd.

Wat er zichtbaar verandert: achter het label van het veld op de dagafsluiting staat — verplicht. Laat je het veld leeg en druk je op Dag afsluiten (Z-rapport), dan gaat het afsluiten niet door en verschijnt

Vul de getelde kas in

Zet je hem uit, dan verdwijnt het woord verplicht en mag je het veld leeglaten. Vul je het tóch in, dan wordt het verschil gewoon berekend en bewaard.

Elke kastelling die je bij een dagafsluiting invult, wordt bovendien als kasboekregel telling vastgelegd, met de tekst Kastelling bij dagafsluiting Z…. De volgende dag is dat bedrag automatisch je beginkas, tenzij je die dag zelf een beginkasregel invoert.

Verschil melden vanaf

Een bedrag in euro's. Standaard € 5,00, hoogstens € 999,99. Uitleg: Boven dit bedrag vraagt de dagafsluiting om een verklaring.

Wat er zichtbaar verandert: is het verschil tussen de getelde kas en de verwachte kas in absolute zin groter dan dit bedrag, én is het opmerkingenveld leeg, dan weigert Morris af te sluiten:

Kasverschil (-12.40 EUR) boven de limiet — licht het toe in de opmerking

Vul je een toelichting in, dan gaat het afsluiten door en staat die toelichting voor altijd bij die dag. Het gaat dus niet om een blokkade maar om een verplichte verklaring — precies wat een controleur later wil zien.

Hetzelfde bedrag bepaalt of het kasverschil in de afgesloten dag rood gekleurd wordt.

Nul kun je hier niet instellen. Vul je 0 in of laat je het veld leeg, dan bewaart Morris € 5,00. Wil je dat élk verschil om een verklaring vraagt, dan is één cent (0,01) de scherpste stand die werkt.

Een bedrag boven € 999,99 wordt bij het opslaan teruggebracht naar € 999,99.

Pin vergelijken

Standaard aan. Uitleg: Zet het totaal van de betaalterminal naast dat van de kassa.

Wat er zichtbaar verandert: op de dagafsluiting staat het veld PIN-terminaltotaal (EUR) met erachter — verplicht en het verwachte bedrag. Laat je het leeg, dan komt

Vul het totaal van de betaalterminal in

Zet je hem uit, dan vervalt het woord verplicht en mag het veld leeg blijven. Vul je het toch in, dan wordt het verschil berekend en bewaard. Een pinverschil dat niet nul is, staat rood in de afgesloten dag — maar het houdt het afsluiten nooit tegen, hoe groot het ook is.

Het verwachte pinbedrag is de omzet plus de fooi van alle bonnen die zijn afgerekend met een methode die letterlijk Pin heet. Noem je die methode anders, dan komt het verwachte bedrag op nul en heeft de vergelijking geen betekenis meer. Zie Standaard opmerkingen en betaalmethodes.

Fooi apart bijhouden

Standaard aan. Uitleg: Fooi telt dan niet mee in de omzet.

Dit is een geldinstelling, dus precies:

Aan. In het afrekenvenster op de kassa staat een veld Fooi (EUR). Wat je team daar invult, wordt op de bon vastgelegd in een eigen veld, náást het bontotaal. De fooi zit dus niet in je omzet, niet in de BTW-splitsing en niet in het bedrag waarover korting wordt gerekend. Je ziet hem als eigen regel terug:

• in de dagafsluiting als Fooi, en bij contante fooi ook als Contante fooi in het kasblok;
• in het verwachte kasbedrag: contante fooi telt wél mee met wat er in de lade hoort te zitten;
• in het verwachte pinbedrag: gepinde fooi telt mee met de terminal;
• in elk rapport, met in Excel een eigen tabblad Fooien per medewerker;
• op het Z-rapport, waar de fooi van de hele dag als apart bedrag wordt vastgelegd.

Uit. Het veld Fooi (EUR) verdwijnt uit het afrekenvenster. Wordt er via een andere weg toch een fooibedrag meegestuurd, dan gooit Morris het weg: er komt een nul op de bon te staan. Ook de contante fooi telt dan niet meer mee in het verwachte kasbedrag.

Uitzetten werkt niet terug. Fooi die al op oude bonnen staat, blijft daar staan en blijft in de rapporten over die periode meetellen. Zet je hem later weer aan, dan wordt vanaf dat moment weer opnieuw geteld — de tussenliggende periode blijft leeg.

Draai je fooi via een aparte pot of via de loonadministratie, dan is uitzetten prima. Wil je dat je afsluiting elke dag klopt met wat er in de lade zit, laat hem dan aan: anders zit de contante fooi wél in de lade maar niet in het verwachte bedrag, en zie je elke dag een positief kasverschil.

Let op

• Alle vijf staan per vestiging, en bewaar je met Configuratie opslaan.
• De dagafsluiting rekent met de servicedag: die loopt van 06:00 tot 06:00. Een bon van half één 's nachts hoort dus bij de avond ervoor.
• Een dag die is afgesloten, kan niet opnieuw worden afgesloten en accepteert geen kasboekregels meer.
• Een dag afsluiten lukt alleen als er geen open bonnen meer staan — ook niet van eerdere dagen. Morris noemt die bonnen dan bij naam.

Bijgewerkt op 26 augustus 2026