De kostprijs of foodcost rekent vreemd

Een regel telt stil voor nul mee, een verwijderd ingrediënt rekent nog gewoon door, of de foodcost-pil klopt niet met je gevoel. De rekenregels en hun valkuilen.

Wanneer gebruik je dit

Het paneel Kostprijs van een gerecht toont een bedrag dat niet kan kloppen — te laag, nul, of een foodcost die niet past bij wat je weet van het gerecht. Bijna altijd zit de oorzaak in één van de regels hieronder.

Zo rekent de module

De kostprijs is de som van de regelkosten, plus het verliespercentage van het recept (standaard 10%, bij halffabricaten 0%). Die kostprijs geldt voor de hele bereiding — alle porties samen. De foodcost deelt die kostprijs daarom eerst door het aantal porties, en pas dat resultaat door de verkoopprijs (die is namelijk per portie). Wijzigt een inkoopprijs, dan rekenen alle recepten met dat ingrediënt direct mee door, en daarbovenop de gerechten die die halffabricaten gebruiken.

Een regel telt stil voor nul mee

Dit is de grootste valkuil: een ingrediëntregel waarvan de eenheid niet te rijmen valt met de inkoopeenheid wordt zonder melding op € 0,00 gezet. De kostprijs is dan te laag, en niets in het scherm zegt waarom.

Het gebeurt als de soorten niet overeenkomen: het recept vraagt grammen, maar het ingrediënt is per stuk ingekocht (of andersom). Gewicht en volume kunnen wél naar elkaar toe gerekend worden (tl, el, ml, l, g, kg), maar stuks staan los: van "een krop sla van € 1,20 per stuk" kan de module geen prijs per gram maken.

Zie je een regel met € 0,00 die geld zou moeten kosten, controleer dan:

1. De eenheid van de regel in het recept (g, ml, stuk …).
2. De inkoophoeveelheid en -eenheid van het ingrediënt in de weergave Ingrediënten.
3. De inkoopprijs: een ingrediënt zonder prijs (of met prijs nul) levert ook een regelprijs van nul op.

Zet beide kanten in dezelfde soort — of koop het ingrediënt in per gewicht — en de regel rekent weer mee. De herberekening volgt vanzelf bij het opslaan.

Een verwijderd ingrediënt rekent nog gewoon door

"Verwijderen" bij een ingrediënt is in werkelijkheid deactiveren: de rij verdwijnt uit de lijsten en de keuzemenu's, maar bestaande receptregels blijven staan en tellen gewoon mee in de kostprijs — tegen de laatst bekende prijs. Dat is met opzet: anders zou een opruimactie in de ingrediëntenlijst stilletjes alle kostprijzen verlagen.

Wil je dat een gerecht een gedeactiveerd ingrediënt niet meer meerekent, haal die regel dan uit het recept zelf.

De foodcost-pil kleurt anders dan je verwacht

De pil vergelijkt de huidige foodcost met de doel-foodcost van het recept (standaard 30%): op of onder het doel groen, tot 3 punten erboven oranje, daarboven rood. Een gerecht zonder verkoopprijs krijgt altijd een oranje pil — er valt dan geen foodcost te berekenen. Vul de verkoopprijs in en de pil gaat rekenen.

Bij een halffabrikaat hangt de prijs af van de eenheid van de regel

Een halffabrikaat heeft een kostprijs per gram, milliliter of stuk, afgeleid uit de opbrengst van zijn eigen ingrediënten. Gebruik je het in een gerecht per gewicht of volume, dan rekent de regel met die prijs per eenheid. Gebruik je het per portie, dan wordt de totale kostprijs gedeeld door het aantal porties van het halffabrikaat. Klopt de regelprijs niet, kijk dan eerst of de opbrengst (de ingrediëntregels van het halffabrikaat zelf) klopt — een halffabrikaat waarvan de regels zelf op nul staan, geeft die nul door aan elk gerecht erboven.

Let op

• Na het kopiëren naar een andere vestiging wordt de kostprijs daar opnieuw uitgerekend met de inkoopprijzen van dát filiaal — dezelfde kaart kan per vestiging dus een andere foodcost tonen. Dat is juist.
• Een halffabrikaat dat (indirect) zichzelf bevat wordt bij het doorrekenen overgeslagen; de teller loopt dan niet vast, maar die kringverwijzing is vrijwel zeker een invoerfout.

Bijgewerkt op 28 augustus 2026