De bezettingssignalen die Morris uit zichzelf doorrekent

Elk half uur vergelijkt Morris de komende dagen met de verwachte drukte en zet er voorstellen boven het weekrooster. Dit is wanneer hij draait, hoe hij kiest wie er vrij kan en wie er wél vroeg moet zijn.

Wanneer gebruik je dit

Boven je weekrooster staat opeens een kaart met Minder mensen nodig of Later beginnen kan, en je wilt weten waar die vandaan komt. Of hij staat er juist niet, en je wilt weten waarom niet.

Wat er draait, en wanneer

Er loopt een taak die elk half uur wakker wordt. Bij elke tik leest hij zijn eigen schakelaar opnieuw, dus aan- of uitzetten werkt zonder herstart.

Voordat er iets gebeurt, gaat hij twee poortjes langs:

Staat Periodiek doorrekenen aan? Zo nee: klaar. Standaard staat hij uit.
Valt het huidige uur binnen het venster Alleen tussen … en …? Standaard is dat van 10 tot 18 uur, op de Amsterdamse klok. Daarbuiten gebeurt er niets — 's ochtends vroeg staat het rooster er nog niet en 's avonds is de dienst al begonnen.

Allebei staan ze onder Rooster › Roosterengine, in het blok Automatisch doorrekenen.

Na een herstart van Morris draait er niet meteen een ronde. Dat is met opzet: anders zou elke herstart midden op de dag een golf herberekeningen geven zonder dat er iets veranderd is.

Wat er in één ronde gebeurt

Morris pakt elke vestiging die minstens één actieve dagtemplate heeft, en per vestiging de dagen van vandaag tot en met Hoe ver vooruit kijken dagen verder. Standaard staat dat op 3, dus vier dagen.

Per vestiging en dag heeft hij vier dingen nodig:

de drukteprognose uit Reserveringen;
de actieve dagtemplate van die weekdag;
de bezettingsranges van die template — de tabel waarin staat hoeveel gasten je met hoeveel mensen aankunt;
de diensten van die dag, van de afdeling die onder Afdeling staat ingesteld (standaard bediening).

Ontbreekt er één, dan slaat hij die dag over. In het scherm zie je dan wat er mist:

Geen reserveringen bekend voor deze dag — dan doet Morris geen uitspraak.
Geen actieve template voor die weekdag.
Deze template heeft nog geen bezettingsranges; zonder die tabel kan Morris niets zeggen over over- of onderbezetting.

Loopt één dag stuk, dan gaat de rest van de ronde gewoon door.

Aan het eind van elke ronde worden alle openstaande voorstellen over dagen die inmiddels geweest zijn op verlopen gezet. Een advies over gisteren is alleen maar ruis.

Er verandert niets aan je rooster

Dit is de belangrijkste eigenschap van deze taak, en hij staat ook onder de schakelaar in het instellingenscherm:

Ook hiermee aan verandert er niets aan het rooster en gaat er geen bericht de deur uit. Accepteren blijft handwerk.

De taak rekent en schrijft een voorstel weg. Hij past nooit een dienst aan en stuurt nooit een bericht naar een medewerker. Er is geen instelling waarmee dat wél gebeurt.

Waar je de voorstellen ziet

Boven het weekrooster, als amberkleurige kaarten, met een chipje dat het soort aangeeft: Minder mensen nodig of Later beginnen kan. Op elke kaart staat de dag, de redenering in gewone taal, de betrokken medewerkers met een vinkje erbij, en de knoppen Accepteren en Afwijzen.

Zijn er geen voorstellen, dan is er ook geen kaart en zie je gewoon je rooster.

Wil je niet op de volgende ronde wachten, klik dan op Nu doorrekenen onder in het blok Automatisch doorrekenen. Die knop negeert zowel de schakelaar als het venster, en meldt daarna hoeveel voorstellen er over hoeveel dagen uit zijn gekomen.

Eén open voorstel per soort per dag

Van elk soort staat er hoogstens één voorstel tegelijk open per dag. De database bewaakt dat.

Wat dat in de praktijk betekent:

Een herberekening werkt het bestaande voorstel bij in plaats van er een tweede naast te zetten. Verandert de prognose, dan verandert de tekst op de kaart mee en niet het aantal kaarten.
Een voorstel dat niet meer geldt, verloopt. Komt er bij de volgende berekening geen later beginnen meer uit, dan gaat de openstaande kaart van dat soort op verlopen en verdwijnt hij van je scherm. Er blijft dus nooit een achterhaald advies staan.
Afgehandelde voorstellen — geaccepteerd, afgewezen of verlopen — blokkeren niets. Er kan later gewoon een nieuw voorstel over dezelfde dag komen.

Regel 1 — Minder mensen nodig

Morris stelt voor om iemand vrij te geven wanneer de verwachte drukte onder het bereik ligt waar je huidige bezetting op gerekend is.

Zo komt hij eraan:

Hij telt hoeveel diensten er die dag op de ingestelde afdeling staan. Zeg: vijf.
Hij zoekt de regel voor vijf medewerkers in je bezettingstabel. Staat die regel er niet, dan zwijgt hij — zonder bereik is er niets om mee te vergelijken.
Ligt de prognose op of boven het minimum van dat bereik, dan is er niets aan de hand en komt er geen kaart.
Anders zoekt hij de kleinste bezetting waarvan het bereik de prognose nog omvat. Valt de prognose zelfs onder je laagste regel, dan wordt dat de laagste bezetting uit je tabel, en zegt de kaart er uitdrukkelijk bij dat de prognose daaronder ligt.
Het verschil is het aantal mensen dat vrij kan.

Wie er als eerste vrij komt

De volgorde ligt vast, en is bewust niet "wie het laatst is ingeroosterd" — dat zou willekeur zijn. Morris sorteert:

Niet-verplichte posities eerst. Iemand die op een positie staat die in de dagtemplate als niet-verplicht is aangemerkt, komt bovenaan.
Dan het hoogste uurloon. Van twee gelijkwaardige kandidaten scheelt de duurste het meest.
Dan de laagste ranking. Wie geen ranking heeft, telt als 3.
Dan alfabetisch op naam, zodat dezelfde situatie altijd hetzelfde voorstel oplevert.

Van boven af worden er zoveel mensen genomen als er vrij kunnen.

Een dienst zonder positiekoppeling geldt als verplicht

Diensten die uit het automatisch invullen komen, weten bij welke positie ze horen. Een dienst die je met de hand hebt ingevoerd, weet dat niet — en dan weet Morris ook niet of die positie verplicht was.

In dat geval gaat hij uit van verplicht, want iemand vrijgeven is ingrijpend. Handmatig ingevoerde diensten staan dus achteraan in de rij en worden als laatste voorgesteld.

Wat de kaart je vertelt

Prognose 34 gasten uit 12 reserveringen. De huidige bezetting (5) is berekend op 45–60 gasten. Voorstel: geef … en … vrij — dat scheelt €118,40, nieuwe range 30–44.

Is van iemand het uurloon niet bekend, dan staat er (van niet iedereen is het uurloon bekend) achter het bedrag. Het genoemde bedrag is dan te laag.

Regel 2 — Later beginnen kan

Morris stelt voor een deel van de ploeg later te laten beginnen wanneer het zwaartepunt van de avond laat ligt.

De voorwaarde: minstens Drempel late piek procent van de verwachte gasten zit in een slot op of ná Grens voor laat. Standaard is dat 60% na 19:00.

De voorgestelde nieuwe starttijd is die grens min de Aanlooptijd (standaard 30 minuten), naar beneden afgerond op een half uur. Met de standaardwaarden komt er dus 18:30 uit — een half uur voordat de drukte losbarst staat iedereen klaar.

Het anker is de grens, niet het tijdstip van de eerste gast. Bij een late piek gaat het er juist om dat de drukte pas ná die grens begint.

Wie er wél vroeg moet zijn

Zonder rem zou Morris iedereen tegelijk later laten beginnen en staat er niemand als de eerste gasten binnenlopen. Daarom bepaalt hij eerst de vroege ploeg, met dezelfde bezettingsranges als de vorige regel:

Hij telt hoeveel gasten er vóór de grens verwacht worden — alle halfuursloten met een tijd kleiner dan de grens bij elkaar.
Hij zoekt de kleinste bezetting waarvan het bereik dat aantal omvat, met een ondergrens van één persoon.
De diensten worden op begintijd gesorteerd (bij gelijke tijd alfabetisch), en die eerste zoveel mensen blijven op hun oorspronkelijke tijd staan. Hun namen staan op de kaart, met hun begintijd erbij.

Alleen wie daarna nog overblijft, is kandidaat om later te beginnen.

Wie er alsnog afvalt

Van de overgebleven diensten valt er nog iemand af als:

de nieuwe starttijd hooguit een kwartier later ligt dan zijn huidige — dan is er nauwelijks winst;
de dienst daardoor korter zou worden dan Minimale dienstduur (standaard 3 uur). Een te korte dienst is geen optie.

Blijft er niemand over, dan komt er geen kaart.

De eindtijd verandert nooit: alleen de begintijd schuift op.

Wat de kaart je vertelt

68% van de gasten komt pas na 19:00; daarvóór worden er 14 verwacht. Voorstel: … van 17:00 naar 18:30, … van 17:00 naar 18:30 — samen €41,25 minder loonkosten. … (17:00) blijft op de oorspronkelijke tijd staan voor de vroege gasten.

Let op

Zonder bezettingstabel gebeurt er niets. Beide regels leunen erop. Een dagtemplate zonder ranges levert nooit een signaal, hoe scheef de bezetting ook staat.
De afdeling filtert hard. Alleen diensten waarvan de positie of de functie de ingestelde afdeling bevat, tellen mee. Staat je keuken onder een andere naam, dan blijft die volledig buiten beeld.
Geannuleerde diensten tellen niet mee, ook niet in het aantal waarmee je bezettingstabel wordt bevraagd.
Het venster van 10 tot 18 uur is een venster, geen tijdstip. Binnen die uren rekent hij elk half uur opnieuw. Verandert er 's middags iets in de reserveringen, dan schuift het advies binnen een half uur mee.

Verwante artikelen

Was dit duidelijk?

Bijgewerkt op 26 augustus 2026